İSMAİL HAKKI BALTACIOĞLU

Yazar. İstanbul’da doğdu. Vefa idâdîsi’ni (1903), istanbul Üniversitesi Tabiîye Bölümü’nü (1908) bitirdi, pârü’l-‘ muallimîn’de hat ve pedagoji dersleri verdi. İstanbul Üniver-sitesi’nde (1913-1933) pedagoji profesörlüğü, dekanlık ve rektörlük yaptı. Ankara, Dil ve Tarİh-Coğ rafya Fakültesi’nde profesörlük (1939-1942) yaptı. Afyon ve Kırşehir’den de mil­letvekili seçildi (1942, 1946). Ankara’da öldü.
Cumhuriyet devri yazarlarındandır. Sosyoloji, psikoloji, sanat, eğitim ve felsefe alanlarında 100’e yakın eser ve in­celemeleri, deneme ve fıkra türünde yazıları davardır. Hikâ­ye, tiyatro eseri ve roman yazarlarındandır.

Hikâye ve romanları:

1. Yalnızlar (Hikâye, 1942), 2. Batak (Roman, 1942).

Tiyatro eserleri:

1. İnanmak (1939), 2. Salt Çelebi (1939), 3. Hayvanlar (1939), 4. Akıl Taciri (1940), 5. Ka­fa Tamircisi (1940), 6. Andaval Palas (1940), 7. Kütük (1946), 8. Dolap Beygiri (1949), 9. Karagöz Ankara’da (1949), 10. Kü­çük Şehit (1961). Yeni Adam dergisi (aylık, ilk sayısı 1 Ocak 1934’te)de Baltacıoğlu’nun eseridir.

Felsefe kitapları:

1. Kal­bin Gözü (1922), 2. Rousseau’nun Terbiye Felsefesi (1925), 3. Felsefe (1938),

Sosyoloji kitapları:

1. Maarifte Siyâset (1918), 2. Târih ve Terbiye (1933), 3. Türk’e doğru. 4. Batı’ya Doğru (1943), 5. Ziya Gökalp (1966)

Estetiğe dâir eserleri:

1. Demok­rasi ve Sanat (1931), 2. Sanat (1934), 3. Tiyatro (1941), 4. Kara–göz Tekniği ve Estetik (1942), 5. Türkler’de Yazı Sanatı (1958).

Dinî eserleri: 

1. Kur’ân Tercümesi (1957), 2. Büyük Tefsir (1961).

Pedagoji İle ilgili eserleri de vardır. Sanatkârın hayatı, eserleri ve felsefesi içİnSabri Kolçak’ın neşrettiği Prof. Ismail Hakkı Baltacıoğlu (Izmir, 1968) adlı esere bakılmalıdır.]